Kan ik veilig oversteken

Een vraag die me al heel lang bezighoudt is hoe we in staat zijn veilig de straat over te steken. Je staat aan de kant van de weg, een auto nadert, en jij wil naar de overkant. Hoe schat je in of je nog voor die auto langs kunt?

Het model om uit te rekenen of je over kunt steken is eenvoudig en bekend. Stel dat je stevig doorstapt met een snelheid van 2 meter per seconde ofwel 7,2 km per uur. De meeste mensen slenteren niet naar de overkant. En stel dat de weg 10 meter breed is, dan doe je 5 seconden over je oversteek. Als de auto met 50 km per uur aan komt rijden legt hij in die 5 seconde iets minder dan 70 meter af (50 km/h = 13.9 m/s keer 5 is 69.5 meter). Als de auto dus verder weg is dan die 70 meter kun je veilig oversteken. Simpel.

Er is echter een klein probleem. Ik heb nog nooit iemand langs de kant van de weg zien staan met  een rekenmachine om bovenstaande berekening te maken. Dat zou ook niet werken, tegen de tijd dat de berekening klaar is, is de auto al voorbij. En hoe bepaal je de afstand tot, en de snelheid van de auto? Ons model is dus goed, maar niet bruikbaar.

We doen het dus anders. Kennelijk hebben we een manier om het filmpje van de naderende auto en onze oversteek vooruit te spoelen in ons hoofd en te voorspellen of we zullen botsen of niet. Mentale filmpjes vooruit kunnen spoelen is natuurlijk erg nuttig in het leven van mens en dier. Een roofdier rent naar de plek waar het zijn prooi verwacht te treffen, niet naar de plek waar de prooi is. Het prooidier kan dat weer ondermijnen door zich zo onvoorspelbaar mogelijk te bewegen en het model van de jager te ontregelen. Balsporters kunnen door vooruit te spoelen anticiperen op de bal om hem te vangen of terug te kunnen slaan.

Jeffry Zacks heeft onderzocht en gevonden welk deel van de hersenen betrokken zijn bij het voorspellen van de toekomst op korte termijn. Minstens zo interessant is hoe we dat doen. Om met enige nauwkeurigheid veilig over te kunnen steken moeten we in staat het filmbeeld van de auto met de juiste snelheid over ons interne scherm verplaatsen. Ik weet niet hoe we dat doen, maar ik stel me reeksen neuronen voor die vuren in het tempo van de geprojecteerde naderende auto. Omdat het belangrijk is dat we objecten kunnen ontwijken of juist vangen moet het model wel in de bedrading van ons brein zitten. En zo heb ik een model gemaakt van een model.

Of ik er veel aan heb als ik weer eens vlak voor een aanstormende auto de weg oversteek weet ik niet. Waarschijnlijk negeer ik mijn ingebouwde model omdat ik een trein wil halen. De afweging tussen een half uur verliezen door een gemiste trein en de gevolgen van een botsing met een auto heb ik kennelijk nog steeds niet goed gemaakt.

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe jouw reactie gegevens worden verwerkt.